Wiskundewoordeboek

Die grootte van ’n getal sonder sy teken; sy afstand vanaf nul.

Voorbeeld: |−7| = 7.

’n Funksie wat die gradiënt van ’n kromme by enige punt gee; die resultaat van differensiasie.

Voorbeeld: Die afgeleide van x² is 2x.

Om ’n getal te benader tot ’n gegewe plekwaarde of aantal desimale plekke.

Voorbeeld: 3,147 afgerond tot 2 desimale plekke is 3,15.

’n Vermindering in die oorspronklike prys van ’n item.

Voorbeeld: 20% afslag op R500 spaar R100.

’n Reeks gelyke betalings wat met gereelde tussenposes gemaak word, soos ’n leningsterugbetaling of ’n spaarplan.

’n Lyn waaraan ’n grafiek al hoe nader kom soos dit na die kante of na bo en onder uitloop. Die hiperbool en die eksponensiële grafiek sny nooit hulle s’n nie.

Voorbeeld: Elk van die twee asse is ’n asimptoot van y = 1/x.

Die volgorde van bewerkings, uit die Engels: Hakies (Brackets), Ordes (magte en wortels), Deel en Maal, Optel en Aftrek. ÷ en × is ewe sterk en word van links na regs gewerk, net soos + en −.

’n Deel van die omtrek van ’n sirkel.

Om hakies uit te vermenigvuldig en ’n uitdrukking as ’n som van terme te skryf.

Voorbeeld: 2(x + 3) = 2x + 6.

Belasting op toegevoegde waarde — ’n belasting wat by die prys van die meeste goedere en dienste gevoeg word (15% in Suid-Afrika).

Die rooster wat deur ’n horisontale x-as en ’n vertikale y-as gevorm word, gebruik om punte en grafieke te stip.

In ’n reghoekige driehoek, die verhouding van die aangrensende sy tot die skuinssy.

Voorbeeld: cos θ = (aangrensende sy)/skuinssy.

’n Reël vir enige driehoek wat al drie sye en een hoek verbind.

Voorbeeld: a² = b² + c² − 2bc cos A.

Die versameling van alle toegelate insetwaardes (x) van ’n funksie.

Die proses om die afgeleide te vind — die tempo van verandering of die gradiënt van ’n funksie.

Die uitdrukking b² − 4ac, wat die aard van ’n kwadratiese vergelyking se wortels wys voordat jy oplos.

Voorbeeld: As b² − 4ac < 0, is daar geen reële wortels nie.

Die laagste of hoogste punt van ’n parabool, waar die kromme van rigting verander.

’n Algebraïese uitdrukking met drie terme.

Voorbeeld: x² + 5x + 6.

Die grafiek van ’n funksie waarin die veranderlike in die eksponent is; dit toon vinnige groei of verval.

Voorbeeld: y = 2^x.

Die klein verhewe getal wat sê hoeveel keer die grondtal as faktor gebruik word.

Voorbeeld: In 2⁵ is die eksponent 5.

Rente wat slegs op die oorspronklike bedrag (die hoofsom) bereken word, dieselfde elke periode.

Voorbeeld: R1 000 teen 10% enkelvoudige rente verdien elke jaar R100.

Lyne in dieselfde vlak wat nooit ontmoet nie en altyd dieselfde afstand van mekaar af bly.

’n Getal wat presies in ’n ander getal deel, sonder ’n res.

Voorbeeld: Die faktore van 12 is 1, 2, 3, 4, 6 en 12.

Om ’n uitdrukking as ’n produk van sy faktore te skryf — die teenoorgestelde van uitbrei.

Voorbeeld: x² + 3x = x(x + 3).

’n Reël of verband wat met simbole geskryf is.

Voorbeeld: Oppervlakte van ’n sirkel: A = πr².

Die aantal kere wat ’n waarde of kategorie in ’n datastel voorkom.

’n Reël wat presies een uitsetwaarde aan elke insetwaarde toeken.

Voorbeeld: f(x) = 2x + 1.

’n Bepaalde uitkoms of versameling uitkomste van ’n eksperiment.

Voorbeeld: Om ’n ewe getal te gooi.

’n Driehoek met twee gelyke sye en twee gelyke basishoeke.

Terme met presies dieselfde veranderlikes tot dieselfde magte verhef; slegs gelyksoortige terme kan opgetel of afgetrek word.

Voorbeeld: 3x en 5x is gelyksoortige terme; 3x en 3x² nie.

’n Driehoek waarvan al drie sye gelyk is en al die hoeke 60°.

Twee of meer vergelykings wat saam opgelos word om waardes te vind wat almal gelyktydig bevredig.

Voorbeeld: x + y = 5 en x − y = 1 gee x = 3 en y = 2.

Dieselfde vorm, maar nie noodwendig dieselfde grootte nie; ooreenkomstige hoeke is gelyk en die sye is eweredig.

Die konstante getal waarmee elke term in ’n meetkundige ry vermenigvuldig word.

Voorbeeld: In 2 ; 6 ; 18 ; … is die gemeenskaplike verhouding 3.

Die konstante hoeveelheid wat tussen opeenvolgende terme van ’n rekenkundige ry bygetel word.

Voorbeeld: In 3 ; 7 ; 11 ; … is die gemeenskaplike verskil 4.

Die rekenkundige gemiddelde (een van die drie gemiddeldes, saam met die mediaan en die modus): tel al die waardes op en deel deur hoeveel daar is.

’n Maatstaf van hoe steil ’n lyn is: die verandering in y gedeel deur die verandering in x.

Voorbeeld: ’n Gradiënt van 2 beteken y styg 2 vir elke 1 na regs.

Die getal wat in ’n eksponensiële uitdrukking tot ’n mag verhef word.

Voorbeeld: In 2⁵ is die grondtal 2.

Die grootste getal wat presies in twee of meer getalle deel.

Voorbeeld: Die GGF van 12 en 18 is 6.

Om presies in die helfte te sny.

Voorbeeld: ’n Middelloodlyn halveer ’n lynstuk teen 90°.

’n Positiewe of negatiewe telgetal, of nul. Heelgetalle het geen breuk- of desimale deel nie.

Voorbeeld: −3, 0 en 17 is heelgetalle; 1/2 nie.

Die kromme met twee takke van ’n funksie van die vorm y = a/x (a ≠ 0).

’n Staafgrafiek wat die frekwensie van gegroepeerde kontinue data wys, met stawe wat aan mekaar raak.

Die oorspronklike bedrag geld wat belê of geleen word, voor enige rente.

Om ’n item te koop deur ’n deposito te betaal en dan vaste paaiemente (met rente) totdat dit afbetaal is.

’n Vergelyking wat waar is vir elke waarde van die veranderlike waarvoor albei kante gedefinieer is.

Voorbeeld: sin² θ + cos² θ = 1.

Die algemene styging in pryse oor tyd, wat die koopkrag van geld verminder.

’n Hoek groter as 180° maar kleiner as 360°.

Die verskil tussen die boonste en onderste kwartiel; die verspreiding van die middelste helfte van die data.

’n Funksie wat ’n ander ongedaan maak deur insette en uitsette om te ruil.

Voorbeeld: Die inverse van y = 2^x is y = log₂ x.

’n Getal wat nie as ’n breuk van twee heelgetalle geskryf kan word nie; sy desimale vorm is nooit eindigend of repeterend nie.

Voorbeeld: √2 en π is irrasionaal.

Die kleinste getal waarin twee of meer getalle almal deel.

Voorbeeld: Die KGV van 4 en 6 is 12.

Die getal wat in ’n term met ’n veranderlike vermenigvuldig word.

Voorbeeld: In 7x is die koëffisiënt 7.

Twee hoeke wat saam 90° is.

Presies dieselfde vorm en grootte; identiese figure.

Voorbeeld: Twee driehoeke waarvan al die ooreenstemmende sye en hoeke gelyk is.

’n Term met ’n vaste waarde wat geen veranderlike bevat nie.

Voorbeeld: In 3x + 8 is die konstante 8.

’n Grafiek sonder onderbrekings, spronge of gate — jy kan dit teken sonder om jou pen op te lig.

’n Reguit lyn wat twee punte op ’n sirkel verbind (nie noodwendig deur die middelpunt nie).

’n Geordende paar (x ; y) wat ’n punt se posisie op die Cartesiese vlak gee.

Een van die vier gebiede waarin die Cartesiese vlak deur sy twee asse verdeel word.

’n Uitdrukking of vergelyking waarin die hoogste mag van die veranderlike 2 is.

Voorbeeld: x² − 4x + 4 = 0.

’n Formule wat enige kwadratiese vergelyking ax² + bx + c = 0 (a ≠ 0) met behulp van sy koëffisiënte oplos.

Voorbeeld: x = (−b ± √(b² − 4ac))/2a.

Waardes wat gerangskikte data in vier gelyke dele verdeel (onderste kwartiel, mediaan, boonste kwartiel).

Die mag waartoe ’n grondtal verhef moet word om ’n gegewe getal te lewer; die inverse van ’n eksponent.

Voorbeeld: log₂ 8 = 3 omdat 2³ = 8.

Twee lyne wat mekaar teen ’n regte hoek (90°) ontmoet.

Om die waarde(s) van die onbekende te vind wat ’n vergelyking waar maak.

’n Uitdrukking van ’n grondtal verhef tot ’n eksponent; ook ’n ander woord vir die eksponent self.

Voorbeeld: 3⁴ is ‘drie tot die mag vier’.

Die middelste waarde wanneer die data in volgorde gerangskik is.

’n Ry waarin elke term die vorige een is, vermenigvuldig met ’n konstante gemeenskaplike verhouding.

’n Reguit lyn deur die middelpunt van ’n sirkel wat twee punte daarop verbind; twee keer die radius.

Die waarde wat die meeste in ’n datastel voorkom.

Die tellende getalle 1 ; 2 ; 3 ; … (die versameling ℕ). Die telgetalle, ℕ₀, is die natuurlike getalle saam met 0.

Die getal waarmee jy vermenigvuldig om 1 te kry; jy vind dit deur ’n breuk ‘om te keer’. Elke getal behalwe 0 het een.

Voorbeeld: Die omgekeerde van 3/5 is 5/3.

Die afstand om die buitekant van ’n sirkel.

Voorbeeld: C = 2πr.

Die totale afstand om die buitekant van ’n 2D-vorm.

Die verskil tussen die hoogste en laagste waardes in ’n datastel.

Gebeurtenisse waar die een se plaasvind nie die waarskynlikheid van die ander beïnvloed nie.

Gebeurtenisse wat nie gelyktydig kan plaasvind nie.

Voorbeeld: ’n Enkele muntgooi wat sowel kop as stert is.

’n Bewering wat twee uitdrukkings met <, >, ≤ of ≥ vergelyk in plaas van met ’n gelykaanteken.

Voorbeeld: 2x + 1 > 7.

Die punt (0 ; 0) waar die x-as en die y-as sny.

’n Formule vir die oppervlakte van enige driehoek met behulp van twee sye en die ingeslote hoek.

Voorbeeld: Oppervlakte = 1/2ab sin C.

Die hoeveelheid oppervlak wat ’n 2D-vorm bedek, gemeet in vierkante eenhede.

Om differensiaalrekening te gebruik om ’n maksimum of minimum waarde te vind, soos die grootste oppervlakte of die laagste koste.

Die simmetriese U-vormige kromme van ’n kwadratiese funksie.

Voorbeeld: Die grafiek van y = x².

’n Breuk uitgedruk uit 100, aangedui met die %-teken.

Voorbeeld: 45% beteken 45/100 = 0,45.

’n Natuurlike getal groter as 1 met presies twee faktore: 1 en homself.

Voorbeeld: 2, 3, 5, 7, 11 is priemgetalle; 9 nie (3 × 3).

’n Reguit lyn wat ’n sirkel by presies een punt raak.

Die afstand van die middelpunt van ’n sirkel na enige punt daarop.

Enige getal wat as ’n breuk van twee heelgetalle geskryf kan word (met ’n noemer wat nie nul is nie). Sy desimale vorm is óf eindigend óf repeterend.

Voorbeeld: 0,75 = 3/4 en 0,333… = 1/3 is rasionaal.

’n Reël wat die trigonometriese verhouding van ’n groot of negatiewe hoek in terme van ’n skerp hoek herskryf.

’n Transformasie wat ’n vorm oor ’n lyn omklap om ’n spieëlbeeld te vorm.

Die gelyke hoeke wat teenoor mekaar gevorm word wanneer twee reguit lyne mekaar sny.

’n Ry waarin elke term met ’n konstante gemeenskaplike verskil van die vorige een verskil.

’n Transformasie wat ’n vorm om ’n vaste punt draai.

Rente wat op die hoofsom plus al die rente wat reeds verdien is, bereken word, sodat dit vinniger groei as enkelvoudige rente.

’n Kompakte manier om die som van ’n ry met die Griekse letter Σ te skryf.

Die vertikale lyn wat ’n parabool in twee helftes verdeel wat mekaar se spieëlbeeld is.

In ’n reghoekige driehoek, die verhouding van die teenoorstaande sy tot die skuinssy.

Voorbeeld: sin θ = (teenoorstaande sy)/skuinssy.

’n Reël wat die sye van enige driehoek met die sinusse van hulle teenoorstaande hoeke verbind.

Voorbeeld: a/(sin A) = b/(sin B).

Om ’n benaderde antwoord te vind, dikwels deur af te rond.

’n Hoek kleiner as 90°.

Die langste sy van ’n reghoekige driehoek, teenoor die regte hoek.

Die hoeke 0°, 30°, 45°, 60° en 90°, waarvan die trigonometriese verhoudings presiese waardes het wat die moeite werd is om te memoriseer.

’n Maatstaf van hoe ver datawaardes rondom die gemiddelde versprei is.

Die versameling van alle moontlike uitkomste van ’n eksperiment.

Voorbeeld: Vir ’n dobbelsteen: {1 ; 2 ; 3 ; 4 ; 5 ; 6}.

’n Wiskundige bewering wat met logiese redenering as waar bewys is.

In ’n reghoekige driehoek is die kwadraat van die skuinssy gelyk aan die som van die kwadrate van die ander twee sye.

Voorbeeld: a² + b² = c², waar c die skuinssy is.

’n Hoek groter as 90° maar kleiner as 180°.

Twee hoeke wat saam 180° is.

In ’n reghoekige driehoek, die verhouding van die teenoorstaande sy tot die aangrensende sy.

Voorbeeld: tan θ = (teenoorstaande sy)/(aangrensende sy).

Twee hoeveelhede wat in verskillende eenhede gemeet word, met mekaar vergelyk.

Voorbeeld: 120 km in 2 uur = 60 km/h.

’n Enkele getal of veranderlike, of getalle en veranderlikes wat met mekaar vermenigvuldig is, geskei deur + of −-tekens.

Voorbeeld: 3x² + 2x − 5 het drie terme.

’n Transformasie wat ’n vorm skuif sonder om dit te draai of sy grootte te verander.

’n Kombinasie van getalle, veranderlikes en bewerkings, sonder ’n gelykaanteken.

Voorbeeld: 4x − 7 is ’n uitdrukking.

’n Waarde wat ver van die res van die data af lê.

’n Geslote 2D-vorm met reguit sye.

Voorbeeld: Driehoeke, vierkante en vyfhoeke is veelhoeke.

Die resultaat wanneer ’n getal met ’n heelgetal vermenigvuldig word.

Voorbeeld: Veelvoude van 4 is 4, 8, 12, 16, …

’n Diagram wat oorvleuelende sirkels gebruik om te wys hoe versamelings of gebeurtenisse met mekaar verband hou.

’n Letter wat ’n onbekende of veranderende getal voorstel.

Voorbeeld: In 2x + 5, x is die veranderlike.

Om ’n uitdrukking in sy kortste of eenvoudigste gelykwaardige vorm te herskryf.

’n Wiskundige bewering dat twee uitdrukkings gelyk is; dit bevat ’n gelykaanteken.

Voorbeeld: 4x − 7 = 9 is ’n vergelyking.

’n Transformasie wat ’n vorm se grootte met ’n skaalfaktor verander.

’n Vergelyking tussen twee of meer hoeveelhede van dieselfde soort wat hulle relatiewe groottes wys.

Voorbeeld: Verf in ’n verhouding van 2 : 3 meng.

’n Spesiale faktoriseringspatroon: een kwadraatterm min ’n ander kwadraatterm.

Voorbeeld: x² − 9 = (x + 3)(x − 3).

Om ’n gegewe getal in die plek van ’n veranderlike te plaas.

Om ’n veranderlike met ’n gegewe waarde of uitdrukking te vervang.

Voorbeeld: As x = 4, dan is 3x = 12.

’n Veelhoek met vier sye.

Voorbeeld: Vierkante, reghoeke en parallelogramme.

Om ’n kwadratiese uitdrukking in die vorm (x + p)² + q te herskryf; nuttig om op te los en om die draaipunt te vind.

Voorbeeld: x² + 6x + 5 = (x + 3)² − 4.

Die hoeveelheid ruimte wat ’n 3D-voorwerp beslaan, gemeet in kubieke eenhede.

Die verlies aan waarde van ’n bate oor tyd.

Voorbeeld: ’n Motor wat elke jaar waarde verloor.

Die versameling van alle moontlike uitsetwaardes (y) van ’n funksie.

’n Maatstaf van hoe waarskynlik ’n gebeurtenis is, van 0 (onmoontlik) tot 1 (seker).

Voorbeeld: Die waarskynlikheid dat ’n munt op kop land, is 1/2.

’n Getal geskryf as ’n waarde van 1 tot (maar nie insluitend nie) 10, vermenigvuldig met ’n mag van 10; gebruik vir baie groot of baie klein getalle.

Voorbeeld: 45 000 = 4,5 × 10⁴.

Die waarde van een land se geldeenheid in terme van ’n ander s’n.

Voorbeeld: R18 vir 1 Amerikaanse dollar.

’n Irrasionale wortel wat nie tot ’n rasionale getal vereenvoudig kan word nie en ter wille van akkuraatheid as wortel gelaat word.

Voorbeeld: √5 is ’n wortelvorm; √9 = 3 nie.

’n Punt waar ’n grafiek die x-as sny, gevind deur y = 0 te stel.

Die punt waar ’n grafiek die y-as sny, gevind deur x = 0 te stel.